(RNS) — Powszechne analizy encykliki Papieża Leona XIV „Magnifica Humanitas” pomijają jedną rzecz: sztuczna inteligencja jest z natury męska.
Większość ludzi myśli o AI jako narzędziu do streszczania informacji za pomocą tzw. dużych modeli językowych. Problem polega na tym, że LLM-y są trenowane przez mężczyzn, a większość danych i informacji dostępnych na świecie została stworzona przez mężczyzn. Większość programistów, którzy uczą AI „myśleć”, też jest mężczyznami. W konsekwencji decyzje AI oraz jej zachowania predykcyjne są w zasadzie męskie.
Nic dziwnego, że papież wezwał do „rozbrojenia” AI. Mężczyźni idą na wojnę.
Świat jest w caosie. Czy AI może w tym pomóc?
Może tak. Może nie.
Takie są odpowiedzi Papieża Leona w „Magnifica Humanitas”, które ukazały się w poniedziałek (25 maja) wraz z trzema kardynałami, dwiema profesorkami i Christopherem Olahą, współzałożycielem giganta AI, Anthropic.
Olah specjalizuje się w inżynierii odwrotnej sieci neuronowych w Anthropic. Oznacza to, że zagląda do wnętrza maszyny, próbując zrozumieć, jak uczy się, jak „myśli”, jak podejmuje decyzje. Jednak prawie wszystko, czym się zajmuje, pochodzi z męskiego punktu widzenia.
Płeć męska dominuje w odpowiedziach AI, w algorytmach AI, w prognozach AI i w decyzjach AI od początku do końca.
Czy „neutralność płciowa” byłaby lepsza?
Nie.
Jeśli trenerzy dążą do całkowitego usunięcia płci, jeśli płeć zniknie z równania, a wszystko, co wprowadzane do maszyn AI, będzie niebinarne, odpowiedzi i decyzje AI i tak prawdopodobnie będą ukierunkowane na mężczyzn, ponieważ domyślny sposób wyrażania w języku jest męski.
Więc czy istnieje rozwiązanie? Gdzie można je znaleźć?
Propozycja: synodalność i wzajemność synodalna. „Wzajemność” to słowo przewijające się przez końcowy dokument wieloletniego ( i trwającego nadal) Synodu o synodalności, zapoczątkowanego przez Papieża Franciszka w 2021 roku. Wzajemność wymaga pozytywnego, jeśli nie równego, uwzględniania poglądów mężczyzn i kobiet. To kwestia epistemologii — tego, jak poznajemy i rozumiemy. Ludzie to byty spolaryzowane płciowo, z ciałem i różnymi perspektywami. Wzajemność próbuje połączyć te spojrzenia. Pojęcie „wzajemności” odrzuca epistemologiczny błąd, który widzi mężczyznę i kobietę jako istniejących i zdefiniowanych wyłącznie w opozycji do siebie. Argumentuje również, że połączenie różnych punktów widzenia częściej doprowadza do zrównoważonej odpowiedzi na każde pytanie.
Czy synodalność może przetrwać w Kościele katolickim i czy AI może być użyteczna, gdy zarówno Kościół, jak i AI domyślnie przyjmują męski punkt widzenia? Jeśli poszukujemy prawdy, tylko wzajemność może przynieść zrównoważone — a niektórzy powiedzą, że prawidłowe — pytania i odpowiedzi.
POWIĄZANE: Pięć najważniejszych wniosków z encykliki papieża Leona na temat AI
Olah analizuje także zagadnienie z perspektywy odwrotnego inżynieringu sieci neuronowych w Anthropic. To on decyduje, jak maszyny „myślą” i jakie decyzje podejmują. Jednak nadal wiele jego obserwacji wypływa z męskiego punktu widzenia.
POWIĄZANE: Papież Leo XIV i kwestia niedoskonałości
Jak amerykański poeta E.E. Cummings pewnie zauważył: „Zawsze piękniejsza odpowiedź to ta, która pochodzi od pytającego, który zadaje piękniejsze pytanie.”
Papież Leo stawia właściwe pytania. Napisał: „kiedy systemy AI prezentują się jako neutralne i obiektywne, ostatecznie odzwierciedlają i wzmacniają stereotypy lub ideologiczne uprzedzenia swoich projektantów i twórców.” (#102)
Można mieć nadzieję, że poglądy kobiet zostaną dodane do równania.
