NEW YORK (AP) — Amerykanie żydowskiego pochodzenia czują, że stawka w tegorocznych kontrowersyjnych wyborach w Izraelu jest wysoka, gdy trzy lata konfliktów na Bliskim Wschodzie wywołują silne emocje w całych Stanach Zjednoczonych, od protestów ulicznych po wybory śródokresowe.
Ale są ostro podzieleni pod względem politycznym, religijnym i, często pokoleniowo, co do oczekiwanego wyniku w głosowaniu postrzeganym jako referendum w sprawie premiera Benjamina Netanjahu i odbywającym się na tle długotrwałej traumy po ataku Hamasu z 7 października 2023 roku, który zapoczątkował wojnę w Gazie.
Zwolennicy Netanjahu, zwłaszcza wśród ortodoksów, uważają, że chroni kraj, który kochają i który jest istotny dla ich tożsamości. Wielu liberalnych i młodszych Żydów amerykańskich sądzi, że jego polityka zaszkodziła międzynarodowej pozycji Izraela, wywołując powszechny gniew, który także zagraża im w USA.
Okres ten jest szczególnie napięty, gdy rośnie antysemityzm i przemoc antysemicka. Nawet ostre krytyki działań Netanjahu, związane zarówno z Gazą, jak i z przemocą osadników izraelskich na okupowanym Zachodnim Brzegu, twierdzą, że winę za ataki wobec Żydów nie można zrzucać wyłącznie na niego.
“Wielu amerykańskich Żydów jest naprawdę rozdartych. Chcą krzyczeć z dachów: „Powstrzymajcie pogromy na Zachodnym Brzegu”, ale także wołać do wszystkich: „Przestańcie insynuować ludobójstwo i podwójne standardy wobec Izraela,”” powiedział rabin Dan Levin ze świątyni Temple Beth El w Boca Raton na Florydzie.
Izrael jest ważny dla tożsamości amerykańskich Żydów
Duża synagoga Reform kierowana przez Levina jest jedną z wielu w USA, które jesienią prowadzą programy edukacyjne, ponieważ wierni czują się „głęboko emocjonalnie zaangażowani” w izraelskie wybory, nawet jeśli, będąc cudzoziemcami, nie mogą głosować.
W ramach złożonego, wielopartyjnego systemu politycznego Izraela wynik wyborów z 27 października jest niemożliwy do przewidzenia. Sondaże sugerują ścisłą rywalizację między blokiem kierowanym przez Netanjahu a koalicją rywali o kontrolę nad rządem.
Wielu amerykańskich Żydów ma izraelskich przyjaciół i rodzinę. Szersze poparcie dla Izraela jest kluczowym elementem religijnej tożsamości wielu dorosłych Żydów mieszkających w USA, w wieku 45 lat i starszych, zwłaszcza tych, którzy identyfikują się jako religijnie Żydzi, według najnowszego sondażu AP-NORC.
Największym odłamem żydowskim w Stanach Zjednoczonych jest Reform, który kładzie nacisk na wartości postępowe. Wielu Żydów z Reform nie widzi sprzeczności między liberalizmem a syjonizmem — rozumianym jako dążenie narodu żydowskiego „do życia jako wolny lud w naszym kraju”, powiedział rabin Josh Weinberg z Unii Judaizmu Reformowanego (Union for Reform Judaism), organizacji będącej macierzystym zapleczem dla ponad 800 synagog Reform w Ameryce Północnej.
But they worry about the growing power of the ultra-Orthodox in Israel’s political and religious life, as well as settlement policies and the treatment of Palestinians in the West Bank, that they perceive as contrary to their values, Weinberg added.
“If Netanyahu wins, I worry very much about the young generation of American Jews who may continue to be, I’ll put it nicely, disenchanted, and who might just say ‘OK, that’s it. I’m giving up on Israel,’” he said.
Only about 4 in 10 religious Jewish adults under 45 in the United States say that supporting Israel is “extremely” or “very” important for their Jewish identity, prioritizing instead other forms of connection, like celebrating Jewish holidays, according to the AP-NORC poll.
Antisemitism is a key concern
In the same poll, a majority of Jewish adults said prejudice against Jewish people is an “extremely” or “very” serious problem in the United States today.
As the Israeli elections approach, many communities are worrying about their effects on antisemitism.
“Some American Jews believe a different style of prime minister, one more similar to earlier ones who constantly talked about the desire for peace, will change the way American Jews themselves are viewed,” said Jonathan Sarna, professor emeritus of American Jewish History at Brandeis University.
Even Netanyahu critics, however, don’t believe antisemitic acts would stop if Israel changes its government, especially when outrage at his administration’s actions toward Palestinians is used to incite violence against all Jews regardless of nationality or political leanings.
“‘There is only one solution, intifada revolution’ — we hear that as a call to rise up and use violence against Jews,” Weinberg said of a popular protest chant referring to the violent Palestinian uprising. “So when someone says that in Ramallah, that’s one thing. When someone says that in Minneapolis, what exactly are they calling for? That seems pretty clearly to us antisemitic.”
But some think different Israeli policies would help stem the tide.
“Somebody who decides that they’re going to drive a car into a synagogue or attack Jews on the street, that is their responsibility. You can’t blame that on Israel’s actions,” said Rabbi Jill Jacobs, CEO of T’ruah, a rabbinic human rights organization. “But … I think that it’s going to be a very scary time for Jews around the world if there’s another Netanyahu government and if it continues on its policy of expanding occupation, ethnic cleansing, and forever war.”
Stanley Weinstein, an Orthodox Jew from Florida, rejects much of the criticism of the Israeli military and policymaking, especially given the threats the state faces from militant groups like Hamas in Gaza as well as in other conflicts that keep simmering despite tenuous ceasefires, including in Lebanon and with Iran.
Weinstein sees Israel’s security as crucial, especially given the rise in anti-Israel and antisemitic rhetoric among left- and right-wing American political figures that he has observed even from his home in the diverse and vibrant Jewish community of Miami Beach.
“I am appalled as an American. I am appalled as a Jew. And I say, thank God there is an Israel,” he said.
Netanjahu, Trump i wybory z równością na szali
For Jewish Americans, Israel also looms large in the U.S. midterms — when voters decide who controls Congress for the next two years. The Nov. 3 elections come a week after Israelis go to their polls.
From New York City to Michigan and beyond, support for Palestinians, and withdrawal of U.S. aid to Israel, are rising issues among Democratic voters.
Both the Israeli and U.S. elections could affect the two countries’ longstanding alliance. It has been particularly close — though not without recent strains, especially over the joint Iran war — under the Trump and Netanyahu administrations.
Even as some Israeli policies have become controversial in the United States, among American Jews there is still substantial support for the state of Israel, said Jason Isaacson, chief policy officer for the American Jewish Committee, a prominent advocacy group that strives to broadly represent Jews in the U.S. and abroad.
“There is strong support for the continuation of the U.S.-Israel relationship and for the necessity of Israel’s survival,” he said.
Regardless of their faith and politics, some Jewish Americans are most concerned about the prospect of further divisions driven by Israel’s elections.
“This may be the most consequential election in modern Israeli history, because the nature of the current administration is so fraught with division that it’s ripping the people apart,” said Levin, the Reform rabbi in Boca Raton.
Weinstein, the Orthodox congregant in Miami Beach, believes Netanyahu has been doing “a terrific job.” But he shares the same worry for the future.
“The biggest issue in Israel today, which doesn’t exist, is unity. To me, that is what is at stake,” he said. “Is there a way to unify the country, unify the people?”
___
Associated Press religion coverage receives support through the AP’s collaboration with The Conversation US, with funding from Lilly Endowment Inc. The AP is solely responsible for this content.
