Pomimo intensywnej islamofobii, Abdul El-Sayed i dziesiątki innych muzułmańskich wybranych przedstawicieli przełamują bariery

Odbieraj codziennie przemyślane, niezbędne relacje o religii od RNS. Zapisz się za darmo!

(The Conversation) — Demokratka Abdul El-Sayed zapisał się w historii 3 listopada 2026 r., gdy wyborcy w Michigan wybrali go na pierwszego muzułmanina w Senacie USA, pomimo znacznych wysiłków mających go powstrzymać.

Nie był przy tym sam. Rekordowa liczba muzułmanów w Stanach Zjednoczonych zwyciężyła w wyborach śródterminowych.

Jako naukowcy zajmujący się polityką mniejszości, uważamy, że ich zwycięstwa podnoszą pytanie wykraczające poza jedną konkretną rywalizację: co oznacza dla muzułmańskich Amerykanów, a także dla wszystkich innych, widzieć muzułmanów wybieranych na urzędy publiczne?

Trudna kampania

Sierpniowe prawybory Demokratów w 2026 roku wygenerowały rekordowe zewnętrzne wydatki ze strony lobbystycznej grupy proizraelskiej AIPAC i korporacyjnych interesów specjalnych, łącząc kwotę prawie 70 milionów dolarów, by pokonać El-Sayeda. To około 11 razy jego własne wydatki.

W listopadowych wyborach śródterminowych w 2026 roku, organizacje zewnętrzne, w tym super PAC-y i inne niezależne od kampanii grupy, wydały ponad 134 miliony dolarów, według niezależnych śledczych. Największym wydawcą był Senate Leadership Fund, super PAC powiązany z niektórymi liderami Republikanów w Senacie.

El-Sayed również sprzeciwił się kierownictwu swojej partii w kwestii Gazy. Jako kandydat wzywał do zakończenia amerykańskiej sprzedaży broni Izraelowi i sprzeciwiał się temu, co nazywał „militarna pomoc na czczo” dla jakiegoś państwa. Stanowisko to rezonowało wśród licznych Arabów i muzułmańskich Amerykanów, którzy w 2024 roku oddalili się od Demokratów w sprawie wojny.

El-Sayed nawrotu spotkał się także z falą jawnie islamskich ataków nienawiści lub wrogości wobec islamu lub muzułmanów. Prezydent Donald Trump nazwał go „dżihadystą” i „człowiekiem Bractwa Muzułmańskiego”. Wiceprezydent JD Vance oskarżył go o popieranie prawa szariatu. A w tygodniu po zwycięstwie El-Sayeda w prawyborach, antyislamskie wpisy w sieci ukierunkowane na niego wzrosły około dwudziestokrotnie.

El-Sayed i tak wygrał. W całym kraju co najmniej 97 muzułmanów-Amerykanów zdobyło miejsca federalne, stanowe i samorządowe w tym roku, według Rady ds. Relacji Ameryka–Islamskich (CAIR).

Dlaczego reprezentacja ma znaczenie

Naukowcy zajmujący się polityką od dawna badają reprezentację opisową – wybranie polityków, którzy mają podobne tło do ludzi, którym służą, na przykład pod względem rasy, etniczności, płci lub religii.

Jedno z najwcześniejszych badań przeprowadził socjolog Lawrence Bobo i politolog Franklin Gilliam Jr., którzy ustalili, że Afroamerykanie mieszkający w miastach z czarnym burmistrzem byli bardziej zaangażowani w politykę niż Afroamerykanie mieszkający gdzie indziej. Osoby mieszkające w miastach z czarnym burmistrzem częściej zgłaszały zaufanie do rządu, większą pewność, że mogą mieć wpływ na decyzje, i większą świadomość polityczną.

Późniejsi badacze nazywali to „tezą wzmocnienia mniejszości”, co oznacza, że gdy członkowie mniejszości zostają wybrani na urzędników, inni członkowie tej samej grupy czują się z polityką silniej związani. Na przykład politolodzy Susan A. Banducci, Todd Donovan i Jeffrey A. Karp wykazali, że Afroamerykanie reprezentowani przez Afroamerykańskiego członka Kongresu byli znacznie częściej niż inni Afroamerykanie w stanie znać imię swojego reprezentanta. Byli także bardziej skłonni kontaktować się z nim i pamiętać, co zrobił dla okręgu.

Wykluczenie może wypchnąć muzułmanów z życia publicznego

Dla muzułmańskich Amerykanów stawka jest szczególnie wysoka, ponieważ badania pokazują, że czasami wrogość wypycha ich z życia publicznego.

Podczas kampanii prezydenckiej w 2016 r. Trump wzywał do „całkowitego i całkowitego zakazu wjazdu muzułmanów na terytorium Stanów Zjednoczonych.” W tym czasie użytkownicy platformy X (ówczesnego Twittera), którzy posiadali arabskie imiona, rzadziej udostępniali swoje lokalizacje – o 10–20%. To był znak, że zaczęli być mniej widoczni w sieci. W tym samym badaniu muzułmańscy Amerykanie badani na początku 2017 r., którzy zgłaszali doświadczenie dyskryminacji społecznej, również wskazywali unikanie miejsc publicznych – takich jak restauracje, centra handlowe i parki – oraz ograniczanie tego, co publikują online.

Polityczny naukowiec Nura Sediqe badała, co psycholog społeczny Elizabeth Pinel nazywa „świadomością stygmatu”: oczekiwanie, że będą oceniani i traktowani inaczej z powodu części tożsamości, którą ludzie patrzą z pogardą. W sondażu muzułmanów w południowo-wschodnim Michigan Sediqe stwierdziła, że im silniej oczekują takiego traktowania, tym mniej skłonni byli identyfikować się jako Amerykanie. Największe to oczekiwanie było wśród tych, którzy doświadczyli dyskryminacji, a także wśród kobiet noszących hidżab, chustę na głowę będącą widocznym znakiem ich wiary. Innymi słowy, bycie czynnikiem obcym może osłabić poczucie przynależności muzułmanów do kraju i do jego demokracji.

Muzułmanie napotykają także bariery ze strony wybranych urzędników obu partii. W audytowym badaniu stanowych legislatorów we wszystkich 50 stanach, na przykład, zarówno Demokraci, jak i Republikanie, byli mniej skłonni odpowiadać na zapytania muzułmańskiego wyborcy niż na zapytania białych.

Co pokazuje nasze badanie

Aby zrozumieć, co widoczna reprezentacja muzułmanów może zmienić, przeprowadziliśmy dwa eksperymenty w maju 2022 roku. Stworzyliśmy jednominutowy, animowany film pokazujący „dzień z życia członka rady miejskiej”, zaprojektowany tak, by przypominać krótkie filmy wyjaśniające używane online przez firmy i agencje rządowe, by tłumaczyć swoją pracę opinii publicznej.

Respondenci zostali losowo przydzieleni do obejrzenia jednej z dwóch wersji. W jednej trzech członków rady było jawnie muzułmanami. W drugiej ten sam trójka pojawiała się bez symboli religijnych. Ponieważ filmy były pod względem treści identyczne, wszelkie różnice w sposobie, w jaki ludzie odpowiedzieli, można było przypisać widoczności muzułmanów w radzie. Pierwsze badanie obejmowało 740 muzułmanów amerykańskich, a drugie prawie 4 000 Amerykanów nie-muzułmanów.

W obu badaniach osoby, które widziały radę z jawnie muzułmańskimi członkami, oceniały ją jako bardziej sprawiedliwą i bardziej wiarygodną. Efekt ten był najsilniejszy wśród muzułmanów, lecz także nie-muzułmanie ocenili radę jako nieco bardziej sprawiedliwą i wiarygodną.

Uczestnicy muzułmańscy, którzy widzieli przywódców muzułmańskich na widoku, byli także bardziej skłonni do udziału w polityce. Średnio o około 5 punktów procentowych częściej deklarowali, że planują podjąć działania takie jak kontakt z urzędnikiem publicznym, udział w lokalnym spotkaniu politycznym lub dołączenie do protestu w nadchodzącym roku. Wykazali także nieznaczny wzrost zainteresowania kandydowaniem na urząd.

Reprezentacja nie jest grą zero-sum

Badania sugerują, że widzenie liderów muzułmańskich może skłaniać Amerykanów muzułmańskich do większego uczestnictwa w polityce.
AP Photo/Julia Demaree Nikhinson

Nasze badania sugerują, że reprezentacja nie jest grą o sumie zerowej, co oznacza, że uczynienie organu politycznego bardziej inkluzywnym dla jednej grupy nie odbyło się kosztem innej. Kwestionuje to powszechny niepokój, że podniesienie jednej grupy wywoła alienację wszystkich innych. Czytelnicy powinni zauważyć, że użyliśmy krótkich animowanych filmów o fikcyjnej radzie miejskiej, a nie o prawdziwych urzędnikach wybranych, więc potrzebne są dalsze badania, aby dowiedzieć się, jak te efekty mają się do realnych polityków i jak długo pozostają widoczne.

Mimo to te wyniki mają znaczenie w momencie takim jak ten. Podczas kampanii posłanka Nancy Mace z Południowej Karoliny napisała, że „każdy muzułmanin piastujący urząd publiczny w Ameryce to koń trojański i zagrożenie dla bezpieczeństwa narodowego oraz naszej republiki.”

A nasze badania wskazują na odwrotne wnioski. Widzenie muzułmanów na urzędach sprawia, że zarówno muzułmanie, jak i nie-muzułmanie postrzegają organ polityczny jako bardziej sprawiedliwy i wiarygodny.

Twierdzimy, że obecność El-Sayeda w Senacie, w towarzystwie rekordowej liczby muzułmanów wybranych w całym kraju, ma potencjał nie tylko pokazać muzułmańskim Amerykanom, że należą do amerykańskiej demokracji, ale także ukazać wszystkim innym, że instytucje kraju zyskują na tym siłę.

Kåre Vernby obecnie otrzymuje finansowanie badań od Szwedzkiej Rady ds. Badań.

Moa Mårtensson obecnie otrzymuje finansowanie badań od Szwedzkiej Rady ds. Badań, Szwedzkiej Rady Rządowej ds. Zrównoważonego Rozwoju (Formas) oraz Fundacji Marianne i Marcusa Wallenberga.

(Nazita Lajevardi, adiunkt na Wydziale Politologii, University of Michigan. Kåre Vernby, profesor politologii, Stockholm University. Moa Mårtensson, adiunkt na Wydziale Politologii, Uniwersytet w Uppsali. Poglądy wyrażone w niniejszym komentarzu niekoniecznie odzwierciedlają poglądy Religion News Service.)

The Conversation

Damian Cisowski
Damian Cisowski
Damian jest autorem artykułów na portalu Dobra Spowiedź, gdzie dzieli się refleksjami na temat wiary, życia duchowego i sakramentu pojednania.

← Wróć do aktualności