Otrzymuj codziennie przemyślane, niezbędne relacje z zakresu religii od RNS. Zapisz się za darmo!
Zaña, Peru (RNS) — Święty Turibiusz z Mogrovejo (Święty Turibiusz z Mogrovejo), drugi arcybiskup Limy, był w jednej z licznych podróży, aby odwiedzić najodleglejsze zakątki swojej diecezji, gdy zmarł w kolonialnym mieście Zaña podczas Wielkiego Tygodnia 1606 roku.
Papież Leon XIV, który czerpie inspirację z Toribiusa, rozpoczyna swoją podróż jako biskup w Zañi. W 2014 roku, jako misjonarz, ks. Robert Prevost spędził noc przed wyświęceniem na biskupa na modlitwie w kaplicy przed relikwią Toribiusa. A w sobotę (14 listopada), podczas swojej apostolskiej podróży i powrotu do Chiclayo, Leo zatrzyma się w małym rolniczym miasteczku, aby uczcić jubileusz 300-lecia kanonizacji Toribiusa.
W Zañi mieszkała znaczna liczba niewolników afrykańskich, a Toribiusz z Mogrovejo jest uznawany za obrońcę ich godności i praw miejscowych rdzennej ludności. „Zaña to krzyk uciśnionych,” powiedział ks. Dawid Farfán, proboszcz parafii Św. Turibiusza z Mogrovejo w Zañi, po hiszpańsku, tak jak inni, którzy udzielili wywiadu w tym artykule.
Toribiusz, patron biskupów Ameryki Łacińskiej, założył jedno z pierwszych seminariów w Ameryce Łacińskiej i wymagał od swoich księży nauki języków rdzennej ludności, takich jak keczua i ajmara. Dzięki swoim miejscowym kapłanom Peru rozwinęło silny, rodzimy Kościół.
„To nie przypadek, że mamy papieża z Peru,” powiedział Farfán. „To część rozwoju historii.”
W sobotę, po podróży około godziny drogą poza Chiclayo, Leo dotrze do małego rolniczego miasteczka Zaña w towarzystwie caballos de paso, peruwiańskiej rasy koni.
Podczas zgromadzenia w Zañi przedstawiciele lokalnych grup marginalizowanych, w tym migranci, spędzą czas z Leo pod nowo wybudowaną konstrukcją cienistą na terenie parafialnej szkoły. Augusto Martínez, koordynator Komisji ds. Mobilności Ludzkiej, ministerstwa migracji, które Leo pomógł kształtować, powiedział, że 40 migrantów i 16 wolontariuszy dotrze autobusami do miasta poza Zañą, a następnie ostatnie 40 minut przejdą pieszo jako pielgrzymka.
„Cieszymy się z możliwości zobaczenia go, ale szczerze mówiąc, bardziej niż widzenie go czy dotykanie go, liczy się usłyszenie przesłania, które niesie, gdy kraj mierzy się z przemocą, przestępczością, nielegalnym wydobyciem i korupcją,” powiedział Martínez.
Zaña nie była pierwotnie uwzględniona w planie podróży Leona po rejonie Chiclayo. Leo początkowo wyraził zainteresowanie odwiedzeniem regionu Incahuasi, gdzie mówi się po keczua, zanim planiści uznali, że lądowanie helikoptera w tamtym, bardzo wysokim zakątku Andów ze względu na silne wiatry jest zbyt ryzykowne. Zaña została dodana do programu jako zamiennik. Jednak wizyta będzie prywatna, a nie dostępna dla wszystkich — co bardzo zasmuciło mieszkańców, powiedział Farfán.
„Jesteśmy zapomnianymi Chiclayo,” powiedział Farfán. „Planowanie odbywa się głównie w Chiclayo.” Jako pastor Zañy, musiał wywalczyć włączenie występu lokalnych tancerzy do programu zamiast występu uniwersytetu.
Przed wizytą Leona do Zañy dotarły w czwartek dwie pielgrzymki: jedna z Matką Bożą Wniebowziętą z Cutervo, druga z Krzyżem Olmos, obie ważne przedmioty w lokalnych praktykach pobożności ludowej. Krzyż Olmosu spoczywał na pace pick-upa, a młodzi ludzie w tradycyjnych strojach tańczyli, wymachując chustkami za autem. Za małą procesją podążała Matka Boża z Cutervo na innym samochodzie w szklanej skrzynce. Tłum bił brawo i skandował, gdy pielgrzymka powoli kierowała się na plac główny, gdzie odprawiono Mszę powitalną.
Farfán od 11 lat prowadzi posługę w Zañi. Kiedy przybył tam po raz pierwszy, „to było, mówiąc wprost, dla rolników, realia całkowicie wiejskie,” powiedział.
Dla starszych rodzeństwa uczniów, których podekscytowane głosy słychać było z biura Farfána w Szkole Św. Mikołaja z Tolentino podczas wywiadu dla RNS, chodzenie do szkoły oznaczało wstawanie o 4:00 nad ranem, by udać się do Chiclayo i wrócić nawet po 12 godzinach.
Gdy ówczesny biskup Robert Prevost zapytał Farfána o potrzeby, które dostrzega w społeczności, Farfán przeprowadził ankietę, która wykazała, że prawie 97% uczestników powiedziało mu, że chcą szkoły obejmującej przedszkole aż do secundaria, czyli peruwiańskiego liceum.
Mieli pusty budynek, który mogliby wykorzystać — kościół prowadził eksperyment w technicznej uczelni, który się nie powiódł, bo nie zapewniono możliwości przeniesienia dwuletnich kredytów na pełne stopnie.
Dla nowego przedszkola Farfán chciał nazwać klasy „anioły”, „archanioły” i „serafiny”, lecz Prevost miał inny pomysł: „wiara” dla 3-latków, „nadzieja” dla 4-latków i „miłosierdzie” dla 5-latków. W starszych salach Prevost zasugerował, by każda nosiła imię świętego, by chronić dzieci. Dziś na drzwiach jednej z klas widnieje obraz wygenerowany przez sztuczną inteligencję przedstawiający Leona i Farfána, z napisem „Papież Leon: Nasz Założyciel.”
Sama szkoła nosi imię Świętego Mikołaja z Tolentino, pierwszego świętego w zakonie Augustianów i patrona, którego Leo wybrał, kiedy złożył wieczyste śluby jako Augustian.
Katthya Plaza, dyrektorka Szkoły Św. Mikołaja z Tolentino, która liczy obecnie 280 uczniów, powiedziała, że Leo przyjeżdżał do Zañy każdego roku, aby celebrować Mszę z okazji święta Św. Mikołaja z Tolentino. Najbardziej zapamiętała to, że po Mszy były wspólne posiłki. „Jedliśmy z nim przy tych samych stołach — to było dla nas wielkim wydarzeniem.”
Po założeniu szkoły następną pilną kwestią było zapewnienie wody. Farfán powiedział, że rejon otrzymywał zaledwie do trzech godzin wody dziennie. Ale teraz campus ma własną studnię, a na zdjęciu w 2021 roku widać Prevosta błogosławiącego tę studnię z podpisem: „tej studni błogosławił Papież Leon XIV.”
Na jubileusz Toribiusa rząd regionalny Lambayeque zainwestował znacznie w ulepszenie infrastruktury na terenie szkoły, która będzie gościć jubileusz i wizytę Leo. Zaledwie kilka tygodni przed przyjazdem Leo, Kevin Delgado Castro, czołowy inżynier, nadzorował podlewanie nowo posianej trawy. Powiedział, że spędził kilka miesięcy w Zañy, a jego zespół pięćdziesięciu osób pracował sześć dni w tygodniu przez cztery miesiące w skwarnym upale, by przygotować kampus.
Od terenu będącego „czystą ziemią” po stworzenie chodnika z cegieł, wybudowanie toalet, zabezpieczeń wejść i dużej, utwardzonej i zacienionej konstrukcji pod papieskie wydarzenie — Delgado powiedział, że było to dla niego, jako katolika, satysfakcjonujące móc wykonywać pracę dla samego papieża.
Przygotowania trwały aż do ostatnich dni przed przybyciem Leona. W czwartek Iris Asenjo Perez zawołała do trzech mężczyzn, którzy ścinali drzewo młotem: „Nie, nie, nie.” Kierownik gminy Zañy potrząsnęła głową: „Nie to.” Było za późno; drzewo zostało utracone. „Posadzimy większe,” odpowiedział jeden z ogrodników.
Na głównym placu wóz z wodą podjechał, by spryskać płytki, a sześciu mężczyzn i kobiet zaczęło energicznie szorować plac. Mieszkańcy zbierali śmieci, a ludzie przesuwali faliste blachy ze swoich werand. Każdy słup latarni ozdobiony był plakatem Leona.
Obok klasztoru Hernán „Chorri” Cajan Castro zrzucił stos beczek z watkami cukierków pod altaną. „To były ulubione papieża słodycze,” wskazał sprzedawca. Kulki o karmelowatym nadzieniu smakowały słodko, lecz nie przesadnie słodko. „Chcemy podarować mu talerz takich słodyczy.”
W szkole robotnicy wykonywali ostatnie poprawki. Gloria Melendres Acuña, pracowniczka obsługi i utrzymania szkoły, powiedziała, że wtedy Prevost ją potwierdził. Pamięta go jako hojnego podczas swoich wizyt i nie wyróżniał nikogo. „Był dobry dla wszystkich.”
Farfán, pastor, powiedział: „Ludzie zostają w szkole i w innych przestrzeniach,” mimo że prawdziwy napływ ludzi spodziewany jest dopiero w sobotę, a większość wróci przez pustynię do Chiclayo po wizycie Leo. „Ale to, co pozostanie,” podsumował Farfán, „to że Zaña stanie się sanktuarium. Dzięki Papieżowi Leo.”
